برای طراحی سایت خیریه به چه نکاتی باید دقت کرد؟

طراحی سایت خیریه فقط انتخاب یک قالب زیبا یا ساخت چند صفحه معرفی نیست. وب‌سایت یک موسسه می‌تواند هم‌زمان پایگاه رسمی معرفی، محل انتشار گزارش‌ها، مسیر جذب حامی و داوطلب، ابزار اطلاع‌رسانی و در بعضی موارد بخشی از فرایند ارائه خدمات باشد.

به همین دلیل، قبل از شروع طراحی باید مشخص شود سایت برای چه مخاطبانی ساخته می‌شود، چه اطلاعاتی باید در آن قرار بگیرد و کاربر بعد از ورود قرار است چه اقدامی انجام دهد.

پژوهش Nielsen Norman Group درباره وب‌سایت‌های خیریه نشان می‌دهد کاربران قبل از کمک یا همکاری به اطلاعات روشن درباره فعالیت موسسه نیاز دارند و ساده بودن مسیر کمک و داوطلبی اهمیت زیادی دارد. از طرف دیگر، Google نیز بر محتوای مفید برای کاربر، تجربه مناسب صفحه و سازگاری سایت با موبایل تأکید می‌کند.

اگر هنوز درباره ساختار کلی سایت مطمئن نیستید، ابتدا مقاله طراحی سایت خیریه چیست؟ و راهنمای دوازده ویژگی موفق‌ترین وب‌سایت‌های خیریه را مطالعه کنید.

۱. قبل از طراحی، هدف سایت را مشخص کنید

اولین اشتباه این است که طراحی سایت با انتخاب رنگ، قالب یا تصویر شروع شود.

قبل از هر تصمیم ظاهری باید بدانید سایت چه مسئله‌ای را حل می‌کند.

برای یک موسسه خیریه، هدف می‌تواند یک یا چند مورد از این موارد باشد:

• - معرفی رسمی موسسه
• - جذب خیر و حامی
• - دریافت کمک مالی
• - معرفی کمپین‌ها
• - جذب داوطلب
• - انتشار گزارش عملکرد
• - معرفی پروژه‌ها
• - ارتباط با مددجویان
• - ثبت درخواست خدمات
• - اطلاع‌رسانی و انتشار محتوا

اگر هدف مشخص نباشد، صفحه اصلی معمولا به مجموعه‌ای از بخش‌های پراکنده تبدیل می‌شود که هیچ مسیر مشخصی برای کاربر ایجاد نمی‌کند.

۲. مخاطبان اصلی سایت را مشخص کنید

سایت خیریه معمولا یک نوع مخاطب ندارد.

ممکن است افراد زیر وارد سایت شوند:

• - خیرین و حامیان
• - داوطلبان
• - مددجویان
• - شرکت‌ها و سازمان‌ها
• - رسانه‌ها
• - پژوهشگران
• - عموم مردم

نیاز هر گروه متفاوت است.

خیر می‌خواهد بداند موسسه چه کاری انجام می‌دهد و کمک او چه اثری دارد.

داوطلب می‌خواهد فرصت‌های همکاری را ببیند.

مددجو ممکن است به دنبال شرایط دریافت خدمت باشد.

بنابراین قبل از طراحی منو و صفحات، باید مسیر هر گروه مشخص شود.

۳. معماری اطلاعات را قبل از ظاهر سایت طراحی کنید

ساختار صفحات باید قبل از جزئیات گرافیکی مشخص شود.

برای بسیاری از خیریه‌ها، منوی اصلی می‌تواند شامل این بخش‌ها باشد:

• - درباره ما
• - فعالیت‌ها
• - پروژه‌ها
• - گزارش‌ها
• - اخبار
• - داوطلبی
• - حمایت از ما
• - تماس با ما

اگر موسسه خدمات مستقیم ارائه می‌دهد، بخش «دریافت خدمات» نیز می‌تواند در منوی اصلی قرار بگیرد.

نام بخش‌ها باید برای مخاطب روشن باشد. اصطلاحات اداری داخلی موسسه معمولا انتخاب مناسبی برای منو نیستند.

هدف این است که کاربر در کمترین زمان بفهمد برای رسیدن به مقصد خود باید کجا کلیک کند.

۴. صفحه اصلی را شلوغ نکنید

صفحه اصلی قرار نیست تمام اطلاعات موسسه را در خود جای دهد.

وظیفه آن این است که در چند ثانیه به کاربر بگوید:

• - موسسه چه کاری انجام می‌دهد؟
• - مهم‌ترین فعالیت یا پروژه چیست؟
• - چرا قابل اعتماد است؟
• - کاربر چه اقدامی می‌تواند انجام دهد؟

صفحه اصلی می‌تواند شامل این بخش‌ها باشد:

• - معرفی کوتاه
• - فعالیت‌های اصلی
• - پروژه‌های مهم
• - آمار اثرگذاری
• - گزارش یا نشانه‌های اعتماد
• - دعوت به حمایت
• - دعوت به داوطلبی
• - اخبار یا گزارش‌های جدید

هر بخش باید کاربر را به صفحه کامل‌تر هدایت کند.

۵. اعتمادسازی را بخشی از طراحی بدانید

اعتماد فقط با رنگ و ظاهر حرفه‌ای ساخته نمی‌شود.

مخاطب باید بتواند اطلاعات موسسه را بررسی کند.

بخش‌های مهم برای اعتمادسازی عبارت‌اند از:

• - نام رسمی موسسه
• - تاریخچه
• - ماموریت و چشم‌انداز
• - مدیران و افراد مسئول
• - اطلاعات تماس
• - مجوزها و اطلاعات ثبتی قابل انتشار
• - گزارش عملکرد
• - گزارش مالی قابل انتشار
• - پروژه‌های انجام‌شده
• - نتایج فعالیت‌ها

در کنار سایت اختصاصی، اطلس خیر ایران نیز به‌عنوان بانک اطلاعاتی خیریه‌ها و سازمان‌های مردم‌نهاد می‌تواند یکی از مسیرهای جست‌وجو و شناخت موسسات باشد.

بهتر است اطلاعات سایت رسمی و اطلاعات منتشرشده در منابع معتبر تا حد امکان هماهنگ و به‌روز باشند.

۶. درباره ما را واقعی و قابل بررسی بنویسید

صفحه درباره ما یکی از مهم‌ترین صفحات اعتمادساز است.

این صفحه نباید فقط شامل شعار باشد.

بهتر است توضیح دهد:

• - موسسه چرا شکل گرفته است؛
• - چه کاری انجام می‌دهد؛
• - چه گروهی را حمایت می‌کند؛
• - چه کسانی مسئول آن هستند؛
• - چگونه می‌توان عملکرد آن را بررسی کرد.

در این صفحه از اطلاعات دقیق، تاریخچه واقعی، معرفی تیم و لینک به گزارش‌ها استفاده کنید و از ادعاهای کلی و غیرقابل بررسی دور بمانید.

۷. مسیر حمایت مالی را ساده طراحی کنید

اگر دریافت کمک مالی یکی از اهداف سایت است، مسیر حمایت نباید پیچیده باشد.

کاربر باید بداند:

• - کمک برای چه موضوعی دریافت می‌شود؛
• - آیا می‌تواند پروژه را انتخاب کند؛
• - مبلغ چگونه انتخاب می‌شود؛
• - بعد از پرداخت چه اتفاقی می‌افتد؛
• - رسید یا تایید چگونه دریافت می‌شود.

Nielsen Norman Group در پژوهش‌های خود درباره سایت‌های غیرانتفاعی بر پاسخ دادن به سوال‌های اصلی خیرین و ساده‌سازی فرایند کمک تاکید دارد.

برای سایت‌های وردپرسی می‌توان از ابزارهایی مانند GiveWP استفاده کرد. در مقاله GiveWP چیست؟ این ابزار را توضیح داده‌ایم.

دکمه حمایت نیز باید در نقاط منطقی سایت دیده شود؛ نه اینکه کاربر مجبور باشد چند صفحه را برای پیدا کردن آن جست‌وجو کند.

۸. مسیر داوطلبی را مستقل و روشن طراحی کنید

حمایت از موسسه همیشه مالی نیست.

بسیاری از افراد می‌توانند زمان و تخصص خود را در اختیار خیریه قرار دهند.

صفحه داوطلبی بهتر است مشخص کند:

• - چه فرصت‌هایی وجود دارد؛
• - چه مهارت‌هایی لازم است؛
• - همکاری حضوری است یا آنلاین؛
• - چه میزان زمان نیاز دارد؛
• - ثبت درخواست چگونه انجام می‌شود.

علاوه بر صفحه اختصاصی سایت، سامانه داوطلبی خیر ایران نیز می‌تواند برای معرفی فرصت‌های داوطلبانه و ارتباط با افراد علاقه‌مند استفاده شود.

۹. گزارش‌ها و اثر فعالیت‌ها را قابل مشاهده کنید

سایت خیریه نباید فقط درخواست کمک کند.

مخاطب باید بتواند نتیجه فعالیت‌ها را نیز ببیند.

برای مثال:

• - تعداد افراد بهره‌مند
• - پروژه‌های تکمیل‌شده
• - گزارش سالانه
• - گزارش کمپین‌ها
• - تصاویر فعالیت
• - نتایج قابل اندازه‌گیری

اگر عددی منتشر می‌کنید، بهتر است بازه زمانی و زمینه آن مشخص باشد.

برای مثال «۱۲۰۰ نفر تحت حمایت» کمتر از «در سال ۱۴۰۴، ۱۲۰۰ نفر از خدمات آموزشی موسسه استفاده کردند» اطلاعات می‌دهد.

۱۰. محتوای سایت را برای کاربر بنویسید، نه فقط برای گوگل

سئو مهم است، اما محتوا نباید فقط برای رتبه گرفتن نوشته شود.

Google در راهنمای محتوای People-first تاکید می‌کند محتوای مفید باید برای مخاطب واقعی نوشته شود و بعد از خواندن، به او کمک کند هدف خود را بهتر دنبال کند.

در سایت خیریه بهتر است محتوا:

• - دقیق باشد؛
• - تجربه و فعالیت واقعی موسسه را نشان دهد؛
• - از ادعاهای مبهم دور باشد؛
• - اطلاعات کافی برای تصمیم‌گیری ارائه دهد؛
• - به صفحات مرتبط لینک داشته باشد.

راهنمای Google Search Essentials نیز بر استفاده از متن واضح، لینک‌های قابل خزیدن و عبارت‌های توصیفی در عنوان‌ها و متن لینک‌ها تأکید می‌کند.

۱۱. نسخه موبایل را از ابتدا جدی بگیرید

طراحی سایت نباید ابتدا فقط برای دسکتاپ انجام شود و موبایل در پایان بررسی شود.

Google در راهنمای Mobile-first Indexing توضیح می‌دهد نسخه موبایل محتوای سایت برای خزیدن و ایندکس اهمیت اساسی دارد و طراحی واکنش‌گرا یکی از روش‌های مناسب برای ساخت سایت سازگار با موبایل است.

در موبایل بررسی کنید:

• - منو ساده باشد؛
• - متن خوانا باشد؛
• - دکمه‌ها قابل لمس باشند؛
• - فرم‌ها در عرض صفحه جا شوند؛
• - تصاویر اسکرول افقی ایجاد نکنند؛
• - CTAهای اصلی در دسترس باشند.

۱۲. سرعت سایت را قربانی ظاهر نکنید

تصاویر سنگین، ویدئوهای بدون بهینه‌سازی، اسلایدرهای متعدد و افزونه‌های زیاد می‌توانند سرعت سایت را کاهش دهند.

بهتر است:

• - تصاویر قبل از آپلود بهینه شوند؛
• - فرمت مناسب تصویر استفاده شود؛
• - افزونه‌های غیرضروری حذف شوند؛
• - کش و بهینه‌سازی فنی انجام شود؛
• - قالب سبک انتخاب شود.

برای بررسی وضعیت فنی صفحات می‌توان از PageSpeed Insights استفاده کرد.

اگر سایت وردپرسی دارید، راهنمای افزایش سرعت وردپرس نیز می‌تواند مفید باشد.

۱۳. دسترس‌پذیری را از روز اول رعایت کنید

سایت خیریه ممکن است توسط سالمندان یا افراد دارای معلولیت استفاده شود.

بنابراین دسترس‌پذیری باید بخشی از طراحی باشد، نه یک ویژگی جانبی.

استاندارد WCAG 2.2 توصیه‌هایی برای قابل استفاده‌تر شدن محتوای وب برای طیف گسترده‌ای از افراد دارای معلولیت ارائه می‌کند.

در طراحی سایت بهتر است به این موارد توجه شود:

• - کنتراست مناسب
• - اندازه خوانای متن
• - متن جایگزین تصاویر
• - تیترهای ساختاریافته
• - امکان استفاده با صفحه‌کلید
• - فرم‌های دارای برچسب
• - دکمه‌ها و لینک‌های قابل تشخیص

این موارد معمولا تجربه استفاده را برای همه کاربران بهتر می‌کنند.

۱۴. از تصاویر واقعی اما مسئولانه استفاده کنید

تصاویر واقعی فعالیت‌های موسسه می‌توانند اعتماد بیشتری نسبت به عکس‌های استوک عمومی ایجاد کنند.

اما انتشار تصویر مددجویان باید با رعایت حریم خصوصی، رضایت و کرامت افراد انجام شود.

بهتر است قبل از انتشار بررسی شود:

• - آیا رضایت مناسب وجود دارد؟
• - آیا فرد از نحوه استفاده از تصویر آگاه است؟
• - آیا اطلاعات قابل شناسایی در پس‌زمینه دیده می‌شود؟
• - آیا انتشار تصویر می‌تواند برای فرد در آینده مسئله ایجاد کند؟

در موارد حساس می‌توان از تصویر فعالیت، محیط، دست‌ها، عکس از پشت یا تصویرسازی استفاده کرد.

۱۵. امنیت، بکاپ و نگهداری را فراموش نکنید

راه‌اندازی سایت پایان کار نیست.

سایت باید به‌طور منظم نگهداری شود.

اگر سایت وردپرسی است، موارد زیر اهمیت دارند:

• - به‌روزرسانی هسته
• - به‌روزرسانی قالب
• - به‌روزرسانی افزونه‌ها
• - بکاپ منظم
• - استفاده از رمز عبور قوی
• - محدود کردن دسترسی مدیران
• - بررسی امنیت فرم‌ها
• - حذف افزونه‌های بلااستفاده

بهتر است قبل از راه‌اندازی مشخص شود چه کسی مسئول نگهداری فنی سایت خواهد بود.

۱۶. حریم خصوصی کاربران را جدی بگیرید

سایت ممکن است اطلاعاتی از کاربران دریافت کند:

• - فرم تماس
• - ثبت‌نام داوطلب
• - فرم درخواست خدمت
• - اطلاعات خیرین
• - ایمیل خبرنامه
• - اطلاعات پرداخت

فقط اطلاعاتی را دریافت کنید که واقعا برای فرایند مورد نیاز است.

همچنین بهتر است سیاست حریم خصوصی، نحوه استفاده از اطلاعات و مسیر ارتباط برای سوالات مربوط به داده‌ها مشخص باشد.

در مورد داستان‌ها و تصاویر مددجویان نیز باید سیاست جداگانه و دقیق‌تری وجود داشته باشد.

۱۷. قالب را براساس نیاز انتخاب کنید، نه فقط ظاهر

یک قالب زیبا ممکن است برای فعالیت موسسه مناسب نباشد.

قبل از انتخاب قالب بررسی کنید:

• - در موبایل درست نمایش داده می‌شود؟
• - سرعت مناسبی دارد؟
• - منوی آن انعطاف‌پذیر است؟
• - صفحات پروژه و گزارش قابل ساخت هستند؟
• - CTAها به‌خوبی دیده می‌شوند؟
• - امکان توسعه دارد؟
• - مدیریت آن برای تیم ساده است؟

برای بررسی گزینه‌ها می‌توانید قالب‌های سایت‌ساز خیر ایران و نمونه‌کارهای اجراشده را مشاهده کنید.

۱۸. شبکه‌های اجتماعی را مکمل سایت در نظر بگیرید

اینستاگرام و سایر شبکه‌های اجتماعی می‌توانند برای انتشار سریع محتوا و تعامل روزانه مفید باشند.

اما سایت برای موارد زیر پایدارتر و ساختاریافته‌تر است:

• - اطلاعات رسمی
• - گزارش‌ها
• - پروژه‌ها
• - صفحات کمپین
• - فرم‌ها
• - محتوای آموزشی
• - آرشیو
• - حضور در نتایج جست‌وجو

بهتر است شبکه اجتماعی مخاطب را به صفحه مرتبط در سایت هدایت کند.

برای مثال خلاصه یک کمپین در شبکه اجتماعی منتشر شود و لینک به صفحه کامل کمپین در سایت داده شود.

۱۹. سایت را به اکوسیستم دیجیتال خیریه متصل کنید

سایت اختصاصی موسسه می‌تواند پایگاه اصلی اطلاعات باشد، اما بهتر است در کنار ابزارهای دیگر استفاده شود.

خیر ایران سایت مادر این اکوسیستم است و محتوا و خدمات مختلف حوزه نیکوکاری را در دسترس قرار می‌دهد.

اطلس خیر ایران برای معرفی و جست‌وجوی موسسات خیریه و سازمان‌های مردم‌نهاد کاربرد دارد.

سامانه داوطلبی خیر ایران نیز برای معرفی فرصت‌های داوطلبانه و ارتباط موسسات با افراد علاقه‌مند به مشارکت استفاده می‌شود.

ترکیب این ابزارها می‌تواند حضور دیجیتال موسسه را کامل‌تر کند.

۲۰. قبل از انتشار سایت، مسیرهای اصلی را آزمایش کنید

قبل از رونمایی سایت، چند سناریوی واقعی را امتحان کنید.

از فردی که با سایت آشنا نیست بخواهید:

• - گزارش عملکرد را پیدا کند؛
• - روش حمایت مالی را پیدا کند؛
• - یک پروژه فعال را پیدا کند؛
• - فرم داوطلبی را پیدا کند؛
• - اطلاعات تماس را پیدا کند؛
• - در موبایل سایت را بررسی کند.

اگر برای انجام این کارها سردرگم می‌شود، ساختار سایت نیاز به اصلاح دارد.

این نوع آزمون ساده می‌تواند قبل از انتشار بسیاری از مشکلات تجربه کاربری را آشکار کند.

چک‌لیست نهایی طراحی سایت خیریه

قبل از راه‌اندازی بررسی کنید:

• - هدف سایت مشخص است.
• - مخاطبان اصلی تعریف شده‌اند.
• - منوی سایت ساده است.
• - صفحه اصلی پیام روشن دارد.
• - درباره ما کامل و واقعی است.
• - اطلاعات رسمی قابل بررسی هستند.
• - پروژه‌ها مشخص‌اند.
• - گزارش‌ها در دسترس‌اند.
• - مسیر حمایت واضح است.
• - مسیر داوطلبی مشخص است.
• - سایت در موبایل درست کار می‌کند.
• - سرعت مناسب است.
• - اصول دسترس‌پذیری رعایت شده‌اند.
• - تصاویر بهینه هستند.
• - حریم خصوصی رعایت شده است.
• - امنیت و بکاپ در نظر گرفته شده‌اند.
• - لینک‌سازی داخلی انجام شده است.
• - CTAهای اصلی واضح هستند.
• - مسئول به‌روزرسانی سایت مشخص است.
• - مسیرهای اصلی قبل از انتشار آزمایش شده‌اند.

سایت‌ساز خیر ایران چگونه می‌تواند مسیر طراحی را ساده‌تر کند؟

اگر موسسه شما هنوز سایت ندارد، سایت‌ساز خیر ایران برای ساده‌تر کردن فرایند راه‌اندازی سایت موسسات خیریه ایجاد شده است.

می‌توانید ابتدا قالب‌های آماده و نمونه‌کارها را بررسی کنید.

اگر ساختار و محتوای اولیه موسسه آماده است، از طریق ثبت‌نام سایت‌ساز خیر ایران می‌توانید فرایند ساخت سایت را آغاز کنید.

هدف این نیست که فقط یک سایت داشته باشید؛ سایت باید بتواند معرفی، اعتمادسازی، گزارش‌دهی، جذب حامی، جذب داوطلب و ارتباط با مخاطبان را به شکل منظم پشتیبانی کند.

سوالات متداول درباره طراحی سایت خیریه

مهم‌ترین نکته در طراحی سایت خیریه چیست؟

مهم‌ترین نکته این است که طراحی بر اساس نیاز واقعی مخاطب و هدف موسسه انجام شود. ظاهر سایت مهم است، اما وضوح، اعتماد، ساختار اطلاعات و مسیرهای اقدام اهمیت بیشتری دارند.

سایت خیریه باید چند صفحه داشته باشد؟

عدد ثابتی وجود ندارد. تعداد صفحات باید براساس فعالیت موسسه تعیین شود، اما بخش‌هایی مانند درباره ما، فعالیت‌ها، پروژه‌ها، گزارش‌ها، حمایت و تماس معمولا ضروری هستند.

آیا سایت خیریه باید امکان پرداخت آنلاین داشته باشد؟

اگر جذب کمک مالی یکی از اهداف اصلی سایت است، ایجاد مسیر امن و ساده حمایت آنلاین می‌تواند مفید باشد. اما نوع فعالیت موسسه و زیرساخت‌های قانونی و فنی آن نیز باید در نظر گرفته شوند.

آیا وردپرس برای سایت خیریه مناسب است؟

برای بسیاری از موسسات بله؛ چون مدیریت محتوا و توسعه امکانات را ساده می‌کند. با این حال نیازمند نگهداری، به‌روزرسانی، امنیت و بکاپ منظم است.

آیا سایت خیریه حتما باید طراحی اختصاصی داشته باشد؟

نه. بسیاری از موسسات می‌توانند با قالب مناسب یا سایت‌ساز شروع کنند. طراحی اختصاصی زمانی منطقی است که نیازهای پیچیده و خاصی وجود داشته باشد.

آیا سئو باید از زمان طراحی سایت در نظر گرفته شود؟

بله. ساختار صفحات، عنوان‌ها، لینک‌های داخلی، سرعت، نسخه موبایل و محتوای سایت همگی بر قابلیت دیده‌شدن در موتورهای جست‌وجو اثر می‌گذارند.

جمع‌بندی

برای طراحی سایت خیریه باید بیشتر از ظاهر گرافیکی به هدف سایت، مخاطبان، اعتماد، معماری اطلاعات، تجربه کاربری، سرعت، موبایل، دسترس‌پذیری، امنیت و حریم خصوصی توجه شود.

یک سایت موفق خیریه سایتی نیست که بیشترین امکانات را داشته باشد؛ سایتی است که مخاطب بتواند به‌سرعت موسسه را بشناسد، فعالیت‌ها و گزارش‌ها را بررسی کند و مسیر مناسب برای حمایت، داوطلبی یا دریافت خدمات را پیدا کند.

اگر قصد دارید سایت موسسه را راه‌اندازی یا بازطراحی کنید، ابتدا ساختار و محتوای اصلی را مشخص کنید، سپس قالب‌های سایت‌ساز خیر ایران و نمونه‌کارها را بررسی کنید و در صورت آماده بودن، از طریق ثبت‌نام سایت‌ساز خیر ایران وارد مرحله اجرا شوید.

منابع

1. Nielsen Norman Group — Attracting Donors and Volunteers on Non-Profit and Charity Websites

2. Nielsen Norman Group — 5 Tips to Get Donations on Nonprofit and Charity Websites

3. Google Search Central — Creating Helpful, Reliable, People-First Content

4. Google Search Central — Search Essentials

5. Google Search Central — Mobile-first Indexing Best Practices

6. W3C — Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) 2.2